www.nfa.pl/

:: Projekt badawczy „POLSKA EKONOMIA”
Artykuł dodany przez: nfa2010 (2011-08-19 09:51:37)

Europejski Monitor Ekonomiczny

http://www.monitorekonomiczny.pl/

Projekt badawczy „POLSKA EKONOMIA”

Coraz bardziej paląca staje się potrzeba odbudowy polskiej ekonomii. W kilku polskich środowiskach akademickich uzyskaliśmy opinie dotyczące warunków i możliwości odzyskania przez polskie środowiska ekonomiczne autonomii naukowej wobec dominującej do niedawna neoliberalnej doktryny ekonomicznej.

Wyraźnie zaznaczyły się dwie odmienne postawy. Pierwsza, to postawa ekonomistów zapatrujących się krytycznie na użyteczność obecnej ortodoksyjnej ekonomii w konfrontacji z współczesnym światowym kryzysem gospodarczym. Ale akcenty krytyczne były różnie rozłożone: dotyczyły ogólnej krytyki ekonomii (neoliberalnej), nieskuteczności w rozpoznaniu i zmaganiu się z kryzysem, krytyki nadmiernego formalizmu itp. Postawa ta zbiega się z występującym w publicystyce ekonomicznej nurtem określanym mianem „kryzysu ekonomii”. Wyznacznikiem drugiej postawy (bardziej zachowawczej) jest przeświadczenie, że kryzys zdezaktualizował niektóre twierdzenia ekonomii neoklasycznej, ale możliwe są odpowiednie korekty (w duchu ekonomii post-neoklasycznej).

Redakcja Europejskiego Monitora Ekonomicznego udostępnia swoje łamy grupie ekonomistów, którzy przygotowali program badawczy „Polska ekonomia” (publikowany niżej) oraz doraźnie zapewnia z nimi kontakt ( redakcja@monitor-ekonomiczny.pl) w celu wyjaśnienia szczegółowych aspektów projektu i ewentualnego nawiązania współpracy. Jesteśmy upoważnieni do publicznego zaproszenia do udziału w tym prestiżowym przedsięwzięciu nauczycieli i naukowców akademickich zajmujących się metodologią nauk społecznych, teorią ekonomii oraz historią myśli ekonomicznej. Realizacja projektu rozpocznie się z nowym rokiem akademickim. Współpracę i prezentację wyników badań zapewni przygotowywana obecnie sieć internetowa (NETWORK). Red. EEM.

Projekt badawczy „POLSKA EKONOMIA”

Doceniając znaczenie nauk ekonomicznych dla edukacji społeczeństwa polskiego, rozwoju podstaw naukowych nowoczesnej praktyki gospodarczej, kształtowania polityki społeczno- ekonomicznej, analizy międzynarodowych stosunków gospodarczych i sytuacji geopolitycznej oraz dla formowania opinii społecznej uznajemy za konieczne rozpoczęcie wielkiego projektu badawczego „Polska ekonomia”. Projekt będzie oparty na współpracy ekonomistów z różnych środowisk akademickich, mających znaczny dorobek naukowy oraz krytyczny stosunek do dotychczasowej ortodoksji ekonomicznej.

  1. Odnotowujemy poważne osłabienie aktywności naukowej i badawczej polskiego środowiska ekonomicznego, które wynika głównie z ograniczenia potrzeb informacyjnych i eksperckich rządu oraz likwidacji przemysłu polskiego. Osłabienie aktywności środowiska ekonomicznego wynika również z likwidacji zaplecza naukowo-badawczego podstawowych sektorów przemysłowych, rolnictwa i gospodarki przestrzennej, a także z restrykcyjnego ograniczenia funduszy na gospodarcze projekty badawcze.

  2. W sytuacji światowego kryzysu ekonomicznego i jego poważnych konsekwencji gospodarczych, społecznych i politycznych kraje, które nie podejmują odpowiednio szybko i zdecydowanie przewartościowania dotychczasowej polityki (krajowej i zagranicznej) skazane są na niepowodzenie i utratę dotychczasowej pozycji w świecie. Brak niezależnej od ośrodków zewnętrznych wiedzy ekonomicznej o zachodzących przeobrażeniach, słabe przewidywanie ich konsekwencji oraz nieumiejętność wykorzystania tej wiedzy uniemożliwiają podjęcie niezbędnych rozwiązań politycznych.

  3. Jednym z najważniejszych przejawów współczesnego kryzysu światowego jest ignorowanie moralnych aspektów życia społeczno-gospodarczego. Zagadnienie „ekonomia a moralność” wymaga obecnie gruntownego przemyślenia. Polska ekonomia posiada cenne tradycje w ujmowaniu związku ekonomii i moralności, co sprzyja przywróceniu właściwych relacji. Podkreślając szczególne znaczenie tego zagadnienia mamy także na uwadze potrzebę krytycznego spojrzenia na doświadczenia okresu tzw. transformacji ustrojowej.

Ekonomia powinna przyczyniać się do budowy konsensusu moralnego.

  1. Światowy kryzys gospodarczy doprowadził do zakwestionowania dominującej dotychczas ekonomii neoliberalnej. Jej tezy i zalecenia okazały się mało przydatne, a nawet w części tendencyjne. Mając na względzie fakt, iż powszechne programy edukacyjne, polityczne i medialne bezpośrednio lub pośrednio nawiązują do ekonomii neoliberalnej, widzimy pilną konieczność wypracowania alternatywnej podstawy dla systemu edukacji i polityki, a także odpowiedniej pozycji opiniotwórczej. Jest to podstawowy warunek odnowy świadomości ekonomicznej społeczeństwa.

  2. Polska ekonomia nie może być oderwana od polskich realiów społecznych i gospodarczych. Jej rozwój – wraz z rozwojem historii gospodarczej – powinien odzwierciedlać potrzeby praktyki gospodarczej i politycznej kraju. Metodologię ekonomii powinno cechować podejście umożliwiające analizę rzeczywistych procesów społeczno-gospodarczych. Wraz z zakwestionowaniem ekonomii neoliberalnej celowe wydaje się zakwestionowanie charakterystycznego dla niej indywidualizmu metodologicznego.

Szczególnym zagadnieniem i zarazem punktem wyjścia dla niniejszego projektu może być zaniedbane zagadnienie budowy ustroju społeczno-gospodarczego Polski

  1. Ciągłość rozwoju bogatej historii polskiej myśli ekonomicznej została poważnie osłabiona przez ponad pół wieku dominacji ekonomii marksistowskiej, a następnie ekonomii neoliberalnej. Spowodowało to znaczny zanik specyfiki polskiej ekonomii. Twórcze wykorzystanie historycznego dorobku polskich ekonomistów nie jest przeciwstawne tworzeniu nowoczesnej nauki ekonomicznej. Dorobek ten, bowiem ujmuje doświadczenie historyczne, które należy wzbogacać o współczesne doświadczenie.

Jeśli chcemy, aby ekonomia wspomagała rozwój społeczny i gospodarczy Polski, powinna dawać pierwszeństwo doświadczeniu, a nieoderwanym od realiów koncepcjom teoretycznym.

Projekt współpracy obejmuje również wspieranie indywidualnych inicjatyw uczestników na forum publicznym oraz udostępnianie im zgromadzonej dokumentacji do własnej działalności naukowej i społecznej.

Warszawa, 1 lipca 2011





adres tego artykułu: www.nfa.pl//articles.php?id=642